Branża drzewna i zasady sprzedaży drewna - pytania do Mirosława Florkiewicza - prezesa Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Przemysłu Drzewnego

Mirosław Florkiewicz

Jak Pan ocenia, jako prokurent "PPD Gródków", aktualną sytuację przedsiębiorstw branży drzewnej? Czy w przypadku słabego eksportu do Europy Zachodniej należy szukać nowych rynków zbytu? Czy przedsiębiorstwa z branży drzewnej wymagają modernizacji parku maszynowego i czy pozwoliłoby to obniżyć koszty wytworzenia produktu?

Sytuacja przedsiębiorstw branży drzewnej, a przede wszystkim przedsiębiorstw tartacznych wytwarzających półfabrykat podstawowy tj. tarcicę wielorakich asortymentów - m.in. w postaci krawędziaków, bali, desek, lameli itp. - dla innych przedsiębiorstw drzewnych i meblarskich do dalszego przetworzenia już na określone  produkty finalne, w porównaniu do lat poprzednich, jak nigdy dotąd jest bardzo zła.
Wnikliwa analiza przyczyn tego stanu prowadzi do oczywistego wniosku, że dzieje się tak z kilku powodów. Jednym z nich jest oczywiście aktualna relacja złotego do innych walut, zwłaszcza euro i dolara, co obniża znacząco opłacalność produkcji na eksport, Innym niemniej ważnym powodem jest załamanie się eksportu z krajów unijnych do USA, skutkiem czego np. tarcica z Niemiec trafia teraz w nadmiarze po niskich cenach na polski rynek.

W tej sytuacji z kolei, tarcica wytwarzana w kraju przez rodzimych przedsiębiorców jest trudno zbywalna, albowiem jej ceny są zbyt wysokie, z uwagi na niebywale wysokie ceny surowca drzewnego pozyskiwanego z polskich lasów i sprzedawanego przedsiębiorcom przez PGL LP.
Chociaż generalnie poszukiwanie nowych rynków zbytu jest racjonalnie pożądane w każdym czasie, to jednak z przyczyn przedstawionych powyżej nie ma moim zdaniem potrzeby szukania nowych rynków zbytu.
Uważam, że dla ożywienia eksportu polskiej tarcicy i wyrobów gotowych z drewna, wystarczy tylko zracjonalizować ceny drewna pozyskiwanego przez PGL LP z polskich lasów.
Gdyby polscy przedsiębiorcy mogli nabywać surowiec drzewny po cenach optymalnych, a więc chociażby takich, jakie w bieżącym roku ukształtowały się w innych krajach unijnych, to nie muszą obawiać się żadnej konkurencji ze strony firm z Unii Europejskiej.
Modernizacja zakładów w sensownym zakresie jest oczywiście potrzebna. Postęp techniczny, a zwłaszcza automatyzacja procesów technologicznych, narzuca określone standardy.
Modernizacja taka może i powinna się systematycznie dokonywać jednakże pod warunkiem, że przedsiębiorca modernizujący swój zakład będzie miał pewność co do możliwości zakupu po racjonalnych cenach surowca drzewnego w ilościach niezbędnych na zapewnienie swoich potrzeb produkcyjnych.
Tymczasem oferowane przedsiębiorcom drewno z lasów państwowych, za sprawą samowoli PGL LP jest reglamentowane, co wyklucza w zasadzie pewność co do funkcjonowania zakładów drzewnych przez pełny cały rok.
Kiedy celem nadrzędnym jest przetrwanie firmy, to nie można przecież w tych warunkach podejmować rozsądnie przedsięwzięć inwestycyjnych, nawet tych niezbędnych.

Jak ocenia Pan, z punktu widzenia interesów branży tartacznej, proponowane zmiany w zasadach sprzedaży drewna?

Jako prokurent PPD „ Gródków ” Sp. z o.o. a zarazem prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Przemysłu Drzewnego uważam, że zaproponowane ostatnio przez PGL LP zasady sprzedaży drewna w 2009 r. są tak samo złe i z tych samych przyczyn nie do zaakceptowania jak zasady narzucone przedsiębiorcom bezpodstawnie w świetle powszechnie obowiązujących przepisów  zarządzeniem dyrektora generalnego LP Nr 52 A z dnia 31.10.2007 r. znak OM-906-1-349/07 a także w zarządzeniu poprzednim nr 52 z dnia 23.10.2006 r. znak OM-906-1-125/06.
Biuro Związku w piśmie z dnia 12.08.2008 r. ldz. BZ-15-1/08/08 skierowanym do Ministra Środowiska zdecydowanie sprzeciwiło się dopuszczeniu do stosowania zaproponowanych przez PGL LP nowych zasad sprzedaży drewna
Członkowie naszego Związku twierdzą, że skoro drewno pozyskiwane z lasów państwowych na gruncie prawa cywilnego stanowi pożytek naturalny rzeczy głównej - lasu, to tak samo jak las stanowi własność ogólnospołeczną i mienie Skarbu Państwa.
W związku z tym PGL LP, jako administrator tego mienia, niewątpliwie nie jest uprawnione w ramach sprawowanego zarządu do sprzedaży rzeczy w imieniu rzeczywistego właściciela, tym bardziej, że nie może być nawet stroną w stosunkach cywilnych, gdyż jest tylko państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą ani osobowości ani zdolności prawnej.
 Z tych właśnie przyczyn Związek już w ubiegłym roku najpierw wystąpił do Ministra Środowiska o stwierdzenie w trybie administracyjnym nieważności zarządzenia nr 52 z dnia 23.10.2006 r. znak OM-906-1-125/06.
Ponieważ ówczesny dyrektor generalny LP pośpiesznie zastąpił to zarządzenie zarządzeniem 52 A z dnia 31.10.2007 r. znak OM-906-1-349/07, to Związek i w tym przypadku zainicjował również analogiczne postępowanie administracyjne.
Z uwagi na to, że Minister Środowiska odmówił kolejno stwierdzenia nieważności obydwóch wymienionych zarządzeń, to sprawa zgodnie z przysługującymi środkami zaskarżenia została poddana kontroli sądowo-administracyjnej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. (sprawy: akt VI SA/Wa 50/08 i sygn. akt IV SA/Wa 879/08).
Związek uważa, że skoro drewno stanowi mienie Skarbu Państwa, to jego sprzedaż, tak samo jak sprzedaż każdego innego składnika majątkowego Skarbu Państwa, dopuszczalna jest wyłącznie na warunkach bezwzględnie określonych w drodze rozporządzenia właściwego ministra, jako uprawnionego naczelnego organu administracji rządowej.
Zwracam uwagę, że skoro w świetle art. 93 Konstytucji RP nawet zarządzenia ministrów mają tylko charakter wewnętrzny, obowiązują tylko jednostki podległe danemu ministrowi, i nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych i innych podmiotów, to tym bardziej zarządzenia kierownika państwowej jednostki organizacyjnej, jakim jest dyrektor generalny PGL LP, nie mogą stanowić podstawy prawnej w zakresie sprzedaży drewna.
Jako Prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Przemysłu Drzewnego ufam, że dotychczasowa samowola PGL LP zostanie zastąpiona stosownymi regulacjami uprawnionych organów państwowych, co unormuje wreszcie w należyty sposób obrót drewnem wielkowymiarowym na potrzeby produkcyjne rodzimego przemysłu drzewnego.
Sprzyjającą do tego okolicznością będzie z pewnością wniesiony przez Ogólnopolski Związku Pracodawców Przemysłu Drzewnego do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o stwierdzenie zgodności z Konstytucją RP wskazanych przepisów ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach ( Dz. U. 2005 r. Nr 45, poz. 435, oraz o stwierdzenie zgodności z cyt. ustawą o lasach niektórych zapisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6.12.1994 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe ( Dz. U. z 1994 r. Nr 134, poz. 692 ).
Uważam, że dopiero rozstrzygnięcia zarówno przez Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jak i Trybunału Konstytucyjnego spraw zainicjowanych przez Związek, zmieni protekcjonalne wobec PGL LP stanowisko Ministra Środowiska w przedmiotowej kwestii. Minister Środowiska, jak dotąd, poprzez swoją bierność i tolerowanie tego anormalnego w zakresie sprzedaży drewna stanu rzeczy, naszym zdaniem utrwalał w istocie tak oczywiste nadużywanie prawa przez PGL LP.
Taka sytuacja naszym zdaniem spowodowała, że sprzedaż drewna pozyskiwanego z lasów Skarbu Państwa stała się wielką tajemnicę, której pomimo istnienia nawet ustawowego obowiązku PGL LP, jak dotąd nie chce zainteresowanym podmiotom ujawnić.
Powszechnie znaną tajemnicą jest, że dyrektor generalny PGL LP bezprawnie i wg własnego uznania podpisuje z wybranymi firmami, w szczególności z zagranicznymi lub z udziałem kapitału zagranicznego, wieloletnie przyrzeczenia surowcowe oraz umowy na sprzedaż drewna.
Kontrakty te uprzywilejowują wybranych nabywców drewna, gwarantując im zakupy surowca na warunkach preferencyjnych, niedostępnych dla wszystkich pozostałych nabywców.
W tej sprawie Związek na podstawie ustawy z dnia 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ) zażądał od dyrektora generalnego PGL LP ujawnienia, komu; za ile; w jakiej ilości; przy zastosowaniu jakich opustów cenowych; i na jakich warunkach jakościowego odbioru; PGL LP w 2007 r. i 2008 r. sprzedało drewno poszczególnym nabywcom.
Ponieważ dyrektor generalny PGL LP bezzasadnie i pod wykonfabulowanymi pretekstami uchylał się od udostępnienia tych danych, Związek wniósł w tym przedmiocie stosowną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Mocą wyroku z dnia 6.08.2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 51/08 dyrektor generalny LP został zobowiązany do udostępnienia Związkowi w nakazanym terminie żądanej informacji publicznej.

Niezależnie od tego Związek skierował ponadto do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomienie o stosowanie przez PGL LP praktyk naruszających konkurencję. W tym przedmiocie również wszczęte zostało i toczy się przeciw PGL LP postępowanie antymonopolowe.

Reasumując stwierdzam, że przedstawiona powyżej argumentacja oraz podjęte przez Związek działania w zakresie uporządkowania całokształtu spraw dotyczących sprzedaży drewna pozyskiwanego z lasów Skarbu Państwa, świadczą, że dotychczas PGL LP wbrew obowiązującemu porządkowi prawnemu sprzedawało drewno w imieniu własnym, na warunkach i po cenach ustalanych przez siebie.
Natomiast wyłącznym celem podjętych przez Związek działań jest, aby surowiec drzewny z lasów państwowych sprzedawany był przez rzeczywistego właściciela - Skarb Państwa, na warunkach i po cenach ustalanych każdorazowo przez właściwego w sprawie ministra, w trybie wydawanego przez niego rozporządzenia, które bez wyjątku będą jednakowe dla wszystkich nabywców i będą respektowały zasady konkurencyjności, oraz będą podlegały kontroli sądowej.

Dziękuję za rozmowę.